Vlada Crne Gore usvojila je Nacionalni energetski i klimatski plan, kao i Zakon o prekograničnoj razmjeni električne energije i prirodnog gasa, čime je napravljen značajan korak u ispunjavanju evropskih obaveza u oblasti energetike i klimatske politike. Obaveze se tiču i Mehanizma za prekogranično prilagođavanje ugljenika (CBAM), čiji prelazni period traje do kraja godine, a potom se započinje sa naplatom.
Usvajanjem Nacionalnih energetskih i klimatskih planova (NECP), većina zemalja Energetske zajednice formalno je prihvatila ciljeve za udio obnovljivih izvora do 2030. koje je utvrdio Savjet ministara, ali je donekle zakasnilo usvajanje tih planova umanjilo izvjesnost za investitore. Bosna i Hercegovina i Crna Gora do skoro su se ubrajale u države koje nisu usvojile NECP, što ih je svrstavalo među zemlje sa najvećim zaostatkom, međutim sada i Crna Gora ima svoju klimatsku strategiju. Praktično, sam CBAM ne postavlja samo uslov tržišne integracije, već zemlje moraju da usvoje i ozbiljne klimatske politike.
Pročitajte još:
- Energetska zajednica: Brža integracija sa EU energetskim tržištem postaje hitan prioritet
- SAD omogućile ograničene poslove sa Lukoilovim pumpama van Rusije do aprila 2026.
- INA širi domaću proizvodnju i potvrđuje nova nalazišta: Radovi na dvije jadranske bušotine
Kako je saopšteno nakon sjednice Vlade, Nacionalni energetski i klimatski plan predstavlja strateški dokument koji definiše pravce razvoja do 2030. godine. Planom su postavljeni ciljevi smanjenja emisija gasova sa efektom staklene bašte za 55 odsto, dostizanja najmanje 50 odsto učešća obnovljivih izvora energije, kao i unaprijeđenja energetske efikasnosti. Dokument predviđa podsticanje novih investicija, razvoj proizvodnih kapaciteta iz obnovljivih izvora, modernizaciju elektroenergetske mreže i obezbijeđivanje pravedne energetske tranzicije, uključujući područje Pljevalja.
Istovremeno je usvojen i Zakon o prekograničnoj razmjeni električne energije i gasa, koji se ocjenjuje kao jedan od najvažnijih zakona u energetskom sektoru u aktuelnom mandatu. Zakonom se omogućava punija integracija u jedinstveno evropsko energetsko tržište, što ima direktan značaj za zatvaranje pregovaračkog Poglavlja 15 i dodatno osnažuje regionalno i evropsko povezivanje, uključujući energetsku vezu sa Italijom. Navedeni zakon predstavlja najobimniju reformu energetskog zakonodavstva u posljednjih deset godina, jer uvodi puna evropska tržišna, tehnička i bezbjednosna pravila.
Energetski portal