Evropa se tokom 2026. godine suočila sa brojnim vremenskim ekstremima. Proteklo ljeto bilo je treće najtoplije u Evropi od početka mjerenja, dok je čak 52 odsto evropske teritorije bilo izloženo veoma snažnom toplotnom stresu makar jednom tokom ljeta. Suše su dovele do najnižih ljetnih proticaja evropskih rijeka u više od tri decenije, dok su požari do početka oktobra zahvatili gotovo 700.000 hektara površine u Evropskoj uniji.
U takvim okolnostima, Evropska komisija predstavila je novi okvir za klimatsku otpornost, zajedno sa tri digitalna alata koji bi trebalo da pomognu državama, gradovima i kompanijama da bolje procijene rizike od klimatskih promjena i pripreme se za njihove posljedice. Inicijativa je usmjerena na unapređenje planiranja i smanjenje štete izazvane poplavama, sušama, požarima i toplotnim talasima.
Kako se navodi u saopštenju Evropske komisije, ekstremne vremenske prilike izazvale su u Evropi ekonomske gubitke od oko 200 milijardi eura u periodu od 2022. do 2025. godine. Procjenjuje se da će za prilagođavanje klimatskim promjenama biti potrebno približno 70 milijardi eura godišnje, dok bi pravovremena ulaganja mogla da smanje buduće troškove.
U okviru inicijative predstavljena su tri digitalna alata namijenjena različitim korisnicima:
- European Climate Viewer – interaktivna mapa koja omogućava pregled projekcija klimatskih rizika u različitim dijelovima Evrope. Korisnicima pruža uvid u moguće promjene klimatskih uslova i izloženost pojedinih područja ekstremnim vremenskim pojavama.
- Navigator of Climate Resilience Tools – platforma koja olakšava pronalaženje odgovarajućih alata za procjenu klimatskih rizika, u zavisnosti od geografske lokacije, privrednog sektora i vrste opasnosti.
- Mission Solutions Explorer – baza praktičnih rješenja za prilagođavanje klimatskim promjenama, razvijenih i testiranih kroz evropske projekte, koja mogu poslužiti kao primjer drugim gradovima i regionima.
Pored digitalnih alata, Evropska komisija predstavila je i prijedlog zakona o klimatskoj otpornosti, kojim bi se uspostavio zajednički pristup procjeni klimatskih rizika i njihovom uključivanju u planiranje infrastrukture i budućih investicija.
Prijedlog predviđa i korišćenje zajedničkih klimatskih scenarija kako bi države članice mogle da planiraju dugoročne mjere prilagođavanja na osnovu uporedivih podataka.
Najavljene su i dodatne inicijative, uključujući evropski plan za toplotne talase, mjere u oblasti voda i identifikovanje 100 evropskih područja posebno ugroženih klimatskim promjenama. Komisija planira da tokom 2028. godine predstavi i strateški plan EU za klimatsku otpornost, kojim bi se detaljnije definisale buduće aktivnosti.
Energetski portal