Svake godine u Evropskoj uniji između tri i četiri miliona vozila nestaje iz evidencija, tačnije odjavljuju se bez pouzdanih podataka o tome da li su završila u ovlašćenim centrima za preradu ili su izvezena izvan EU, što dovodi do gubitka vrijednih sirovina koje su mogle biti korištene, zbog čega je Evropska komisija pozdravila privremeni dogovor koji su postigli Evropski parlament i Savjet EU o novoj Uredbi o vozilima na kraju životnog vijeka. Datim propisom se po prvi put na jedinstven način uređuju pravila koja obuhvataju dizajn, proizvodnju i postupanje sa vozilima nakon prestanka njihove upotrebe.

Automobilska industrija spada među najveće potrošače osnovnih sirovina u Evropskoj uniji, poput čelika, aluminijuma, bakra i plastike, pa se od unapređenog sistema prikupljanja, demontaže i obrade vozila na kraju životnog vijeka očekuje da omogući znatno veći povraćaj materijala i njihovo zadržavanje u evropskoj privredi. Prema procjenama Evropske komisije, nove mjere mogle bi da omoguće godišnju reciklažu i ponovnu upotrebu između pet i šest miliona tona čelika, od jednog do dva miliona tona aluminijuma, kao i 0,2 do 0,3 miliona tona bakra, uz povraćaj i stotina tona retkih zemnih elemenata koji su od ključnog značaja za savremenu industriju, navodi se na sajtu Evropske Komisije.

Pročitajte još:

Nova uredba postavlja jasne zahtjeve tokom cijelog životnog ciklusa vozila, počev od faze dizajna, gdje će proizvođači morati da projektuju vozila tako da se lakše rastavljaju i da obezbijede detaljna uputstva za uklanjanje i zamjenu dijelova, kako tokom korištenja tako i po isteku životnog vijeka vozila. Poseban akcenat stavljen je na plastiku, jer se po prvi put uvode obavezni evropski ciljevi za njen reciklirani sadržaj: nakon 2036. godine najmanje 25 odsto plastike ugrađene u vozila moraće da potiče iz recikliranih izvora, pri čemu će petina tog udjela dolaziti upravo iz vozila na kraju životnog vijeka.

Zanimljivo je da će pravila važiti podjednako za vozila proizvedena u EU i za ona koja se uvoze, čime se obezbjeđuju ravnopravni tržišni uslovi.

Propisani su i stroži standardi za tretman vozila na kraju životnog vijeka, sa ciljem da se poveća količina i kvalitet iskorištenih materijala, uključujući obavezu da se najmanje 30 odsto plastike iz takvih vozila reciklira. Uredba dodatno podstiče ponovnu upotrebu, reparaciju i obnovu dijelova, što bi trebalo da poveća dostupnost polovnih rezervnih dijelova na tržištu i omogući povoljnije opcije popravke za potrošače.

Dogovorom je predviđeno i pojačano sprovođenje pravila, kroz češće inspekcije, jasnije razgraničenje između starih vozila i onih koja se smatraju vozilima na kraju životnog vijeka, kao i uvođenje zahtjeva da se iz Evropske unije mogu izvoziti isključivo tehnički ispravna vozila.

Energetski portal