Sve veći kapaciteti obnovljivih izvora energije (OIE) potvrđuju da tranzicija ka čistijem energetskom sistemu donosi i konkretne ekonomske koristi, posebno kroz niže cijene električne energije. Primjer Autralije pokazuje kako rast kapaciteta OIE utiče na smanjene cijena iz godine u godinu.
Najnoviji izvještaj Quarterly Energy Dynamics Australijskog operatora energetskog tržišta (AEMO) pokazuje da su veleprodajne cijene električne energije na nivou cijelog Nacionalnog tržišta električne energije (NEM) gotovo prepolovile u kvartalu decembar 2025. To je prije svega rezultat rekordne proizvodnje iz obnovljivih izvora koji su po prvi put pokrili više od polovine ukupnih energetskih potreba.
Veleprodajne cijene električne energije na nivou cijelog NEM-a u prosjeku su iznosile 50 dolara po megavat-satu (MWh), što je smanjenje od 39 dolara/MWh (-44 odsto) u odnosu na četvrti kvartal 2024. godine i pad od 37 dolara/MWh (-43odsto) u odnosu na treći kvartal 2025.
Tokom ovog perioda proizvodnja iz vjetra porasla je za 29 odsto, iz solarnih elektrana za 15 odsto, dok se isporuka energije iz baterija gotovo utrostručila, na prosječnih 268 megavata (MW). Ovaj rast podržan je dodavanjem 3.796 MW novih baterijskih kapaciteta od kraja 2024. godine.
Krovni solarni sistemi dostigli su rekordni kvartalni maksimum od 4.407 MW (+8,7 odsto), smanjujući dnevnu operativnu potražnju i doprinoseći punjenju baterija. Novi minimalni nivoi operativne potražnje zabilježeni su na nivou cijelog NEM-a (pad od 4 odsto na 9.666 MW), kao i u Victoriji (1.287 MW), Tasmaniji (678 MW) i Južnoj Australiji (-263 MW).
Povećana proizvodnja iz obnovljivih izvora i baterija doprinijela je smanjenju proizvodnje iz termoelektrana na ugalj i gas, koje su pale za 5,8, odnosno 16,4 odsto.
Pročitajte još:
- Predstavljen prvi digitalni sistem e-aukcija za OIE u FBiH
- Plan EPBiH je dostići 50 odsto proizvodnje iz obnovljivih izvora do 2030. godine
- Dva miliona KM za finansiranje projekata obnovljivih izvora energije u FBiH
Izvršna generalna direktorica AEMO-a za politiku i korporativne poslove, Violet Mušajleh, izjavila je da ovaj kvartal predstavlja značajnu prekretnicu u energetskoj tranziciji Australije.
— Ovo je istorijski trenutak za NEM. Po prvi put su obnovljivi izvori i skladištenje energije tokom čitavog kvartala pokrili više od polovine potreba sistema. To je rezultat višegodišnjih kontinuiranih investicija i pokazuje da veći udio vjetra, sunca i baterija u sistemu smanjuje oslanjanje na skuplju proizvodnju iz uglja i gasa, stvarajući dugoročan pritisak na pad veleprodajnih cijena električne energije — saopštila je ona.
Veleprodajne cijene gasa na tržištu istočne obale pale su na 12,68 dolara po gigadžulu, nakon smanjenja ukupne potražnje od tri odsto, uglavnom zbog manjeg izvoza tečnog prirodnog gasa (LNG) iz Kvinslenda i slabijeg korištenja gasnih elektrana. Iako je proizvodnja gasa pala u svim regijama, potražnja za LNG izvozom iz Kvinslenda smanjila se brže od ponude, pa je dodatnih 2,3 petadžula (PJ) ostalo dostupno domaćem tržištu. To je povećalo tokove gasa prema južnim saveznim državama i pomoglo da se ublaži pad proizvodnje u Viktoriji.
Na domaćem tržištu gasa Zapadne Australije, potrošnja je pala za 9,3 odsto na 94,5 petadžula (PJ), dok je proizvodnja smanjena za 1,7 odsto, na 102 PJ.
Energetski portal