U Srbiji su krajem maja i početkom juna donesene dvije uredbe koje uređuju smanjenje emisija gasova sa efektom staklene bašte, kao i unapređenje ponovne upotrebe i iskorišćenja otpada.
Uredba o vrstama mjera i načinu izvještavanja o realizovanim aktivnostima za smanjenje emisija ugljen-dioksida ekvivalenta (CO2eq) precizira uslove za ostvarivanje prava na poreski kredit i vrste investicija koje se priznaju kao doprinos dekarbonizaciji. Prema ovoj uredbi, pravo na poreski kredit može da se ostvari za aktivnosti koje dovode do trajnog, mjerljivog i tehnički dokazivog smanjenja emisija. Riječ je o projektima koji su usmjereni na povećanje proizvodnje energije iz obnovljivih izvora, unapređenje energetske efikasnosti, ali i onima koji razvijaju kapacitete za skladištenje energije i veću fleksibilnost elektroenergetskog sistema.
Među mjerama koje se posebno izdvajaju nalaze se rekonstrukcija, revitalizacija i modernizacija postojećih energetskih postrojenja, uključujući kapitalne remonte i investiciono održavanje, kao i izgradnja, proširenje ili zamjena kapaciteta za proizvodnju električne i toplotne energije iz obnovljivih izvora.
Dodatno se ističe razvoj sistema za skladištenje energije kroz izgradnju novih i unapređenje postojećih baterijskih, toplotnih, elektrohemijskih i vodoničnih sistema, kao i reverzibilnih hidroelektrana i drugih tehničkih rješenja koja doprinose većoj stabilnosti i fleksibilnosti energetskog sistema.
U FOKUSU:
- Procredit banka – održivost počinje iznutra
- Investitori spremni, projekti čekaju: Šta koči razvoj i izgradnju novih OIE projekata u Srbiji
- ABB Srbija Forum tehnologije i inovacija 2026: Dan posvećen znanju, tehnologiji i partnerstvu
Uredba naglašava i značaj ulaganja u elektroenergetsku infrastrukturu, odnosno izgradnju nedostajuće prenosne i distributivne mreže neophodne za priključenje i integraciju novih kapaciteta iz obnovljivih izvora i sistema za skladištenje energije.
Posebno se izdvajaju i mjere za unapređenje fleksibilnosti rada elektroenergetskog sistema radi bolje integracije obnovljivih izvora i povećanja stabilnosti mreže, kao i mjere dekarbonizacije koje podrazumijevaju postepeno povlačenje, konzervaciju ili trajno zatvaranje termoenergetskih kapaciteta.
Istovremeno, Uredba precizira i koje aktivnosti se ne smatraju mjerama za smanjenje emisija. To se prije svega odnosi na ulaganja u postrojenja koja koriste fosilna goriva, kao i na aktivnosti koje povećavaju upotrebu energenata sa emisijama CO2eq.
Pravno lice koje ostvari pravo na poreski kredit dužno je da ministarstvu nadležnom za poslove zaštite životne sredine elektronskim putem dostavi izvještaj o realizovanim mjerama za smanjenje emisija. Izvještaj treba da sadrži podatke o poreskom periodu za koji se podnosi, identifikacione podatke obveznika, naziv i opis realizovane mjere, period njene realizacije, kao i podatke o postignutom smanjenju emisija CO2eq, odnosno očekivanom smanjenju nakon potpune realizacije mjere.
Priredila: Katarina Vuinac
Tekst u cjelosti pročitajte u Magazinu Energetskog portala ČISTA ENERGIJA