Svjetski dan vjetra, koji se obilježava 15. juna, prilika je da se podsjetimo koliko je ova prirodna sila važna za život na Zemlji. Vjetar učestvuje u raspodjeli toplote, kretanju oblaka, padavinama i održavanju prirodne ravnoteže planete.
Kada bismo zamislili svijet bez vjetra, posljedice bi bile dalekosežne. Oblasti oko ekvatora bile bi još vrelije, dok bi polarni regioni vjerovatno postali još hladniji. Ni kiša ne bi padala na isti način, niti bi oblaci i vlaga putovali do unutrašnjosti kontinenata kao danas. Osim toga, njegova snaga pretvara se u čistu energiju, zbog čega je ovaj izvor postao jedan od najbrže rastućih segmenata energetike.
S tim u vezi, globalna industrija vjetra nastavila je snažan rast i tokom 2025. godine. Prema podacima Globalnog savjeta za energiju vjetra (GWEC), u svijetu je instalisano rekordnih 165 GW novih kapaciteta, što predstavlja povećanje od 40 odsto u odnosu na prethodnu godinu. Ukupni globalni kapacitet time je dostigao 1.299 GW, odnosno gotovo 1,3 TW, dok energiju iz vjetra danas aktivno koristi 138 zemalja širom svijeta.
Što se tiče našeg kontinenta, prema podacima asocijacije WindEurope, tokom 2025. godine na evropskom kontinentu instalisano je 15,1 GW novih vjetroparkova, što je 17 odsto više nego godinu ranije. Time je ukupan kapacitet vjetroelektrana u Evropi prešao 300 GW. Istovremeno, kombinovani učinak vjetra i solara iznosio je 531 TWh, dok su gasne elektrane isporučile 477 TWh, što je takođe jedan od važnih rekorda.
Pročitajte još:
- Održan naučni skup o korištenju geoetermalne energije u Semberiji
- Italija pokreće izgradnju 37,15 GW iz obnovljivih izvora energije
- Hrvatska pokreće ulaganja u geotermalnu energiju: 30 miliona eura za nove bušotine
Srbija ovaj 15. jun dočekuje sa operativnim kapacitetom od 824,2 MW, raspoređenim u 13 vjetroelektrana, prema podacima Udruženja OIE Srbija. U izgradnji je više od 200 MW vjetroparkova u vlasništvu članova ovog udruženja, čime se zemlja približava granici od 1 GW čiste energije dobijene iz snage vjetra. U postupku priključenja EMS-a trenutno se nalazi 35 projekata, sa ukupno odobrenom snagom od 5.767,75 MW.
Takođe, prema saopštenju iz marta mjeseca, Hrvatska je na ovom polju lider u kapacitetu vjetroenergije u regionu, sa više od 1.260 MW instalisanih kapaciteta. Srbija je prati sa više od 820 MW, dok Crna Gora, Sjeverna Makedonija i Bosna i Hercegovina grade stabilnu bazu kroz projekte srednje veličine. Slovenija, međutim, ostaje na margini razvoja vjetroenergije.
Države regiona bi do 2030. godine, kako je analizirao WindEurope, mogle da dostignu više od 5,19 GW ukupnih instalisanih kapaciteta iz vjetra, ukoliko se izgradi 2,6 GW planiranih kapaciteta u regionu, što bi ujedno predstavljalo rast od 103 odsto.
Energetski portal