U januaru 2025. godine u Evropska unija stupila je na snagu Uredba EU o metanu, kojom je zabranjeno ispuštanje metana. Međutim, novi satelitski podaci pokazali su da se u Poljska na pet rudnika uglja i dalje bilježi ispuštanje metana iz drenažnih sistema, uprkos važećoj zabrani.
Kako prenosi Ember, Poljska je najveći emiter metana iz uglja u Evropskoj uniji. Tokom 2025. godine čak 96 odsto metanskih oblaka iznad kopnene energetske infrastrukture u Evropi povezano je s poljskim rudnicima uglja, što ovu zemlju čini najčešćim „super-emiterom“ metana u energetskom sektoru EU.
Zabilježeni incidenti ispuštanja metana imali su izuzetno snažan kratkoročni klimatski efekat – pojedinačni događaji bili su uporedivi s emisijama koje nastaju kada više od 100.000 automobila vozi tokom jednog sata.
Kada bi se u Poljskoj u potpunosti primijenio sistem hvatanja metana, moglo bi se obezbijediti grijanje za oko 14,5 miliona domaćinstava tokom jedne sedmice.
Tokom 2024. godine poljski rudnici uglja iskoristili su 70 odsto uhvaćenog drenažnog metana, dok je 57.000 tona neiskorišćenog metana ispušteno u atmosferu. Ovaj gas, bogat metanom, mogao bi se umjesto toga koristiti kao značajan izvor energije – navodi Ember.
Pročitajte još:
- TE Pljevlja: EPCG tvrdi da su emisije smanjene, mediji upozoravaju na prekoračenja
- Srbija: Šta donosi novi Zakon o porezu na emisije GHG od 2026.
- BMW postavlja novi klimatski cilj: veliko smanjenje emisija do 2035.
Ugalj i dalje predstavlja najveći pojedinačni izvor emisija metana u energetskom sektoru Evropske unije, s oko 60 odsto ukupnih emisija, iako se metan ubraja među gasove s najintenzivnijim kratkoročnim uticajem na klimatske promjene.
Iako postoje tehnička i ekonomski održiva rješenja za smanjenje emisija, procjenjuje se da bi čak 62 odsto emisija metana iz aktivnih rudnika uglja u EU moglo da se smanji do 2030. godine, pri čemu čak 94 odsto tog potencijala dolazi iz Poljske.
Uredba EU o metanu ima potencijal da donese značajna smanjenja emisija, ali samo ukoliko se dosljedno sprovodi. Zabrinjava, međutim, što i dalje ne postoji sistem nezavisne verifikacije emisija niti dosljedna primjena kazni za nepoštovanje propisa, bez kojih njena efikasna primjena ostaje upitna.
Energetski portal