Pomračenje Sunca koje će danas, 12. avgusta, biti vidljivo kao djelimično iz velikog dijela Evrope, moći će da se posmatra i na Zapadnom Balkanu, dok će potpuna faza pomračenja biti vidljiva iz dijelova Islanda i sjeverne Španije. Za građane će to biti zanimljiv prizor na nebu, ali će evropski operatori istovremeno pratiti i njegov uticaj na proizvodnju električne energije iz solarnih elektrana, koja će tokom pomračenja privremeno opasti.
Zašto pomračenje predstavlja izazov za elektroenergetski sistem?
Smanjenje Sunčevog zračenja tokom pomračenja istovremeno znači i smanjenje proizvodnje električne energije iz solarnih elektrana. Kako je njihov udio u evropskom elektroenergetskom sistemu posljednjih godina značajno porastao, ovakvi događaji danas imaju mnogo veći značaj za operatore mreža nego ranije.
Evropska mreža operatora prenosnih sistema ENTSO-E procjenjuje da bi, u slučaju vedrog vremena, proizvodnja fotonaponskih elektrana širom Evrope mogla privremeno da bude smanjena za do 9,7 gigavata. Najveći uticaj očekuje se između približno 19.15 i 21.30 časova po srednjoevropskom ljetnjem vremenu, pri čemu bi najizraženije promjene trebalo da osjete Španija i Njemačka.
Izazov za elektroenergetski sistem nije samo količina struje koja će u tom periodu izostati iz solarnih elektrana, već i to što će se njihova proizvodnja promijeniti veoma brzo. Operatori zato moraju da budu spremni da te promjene nadoknade drugim izvorima i održe ravnotežu između proizvodnje i potrošnje.
Ipak, evropski operatori ne očekuju da pomračenje ugrozi sigurnost snabdijevanja. ENTSO-E je unaprijed aktivirao posebnu radnu grupu za koordinaciju, kontrolni centri su upoznati sa očekivanim promjenama, a operatori dobijaju dodatne i ažurirane prognoze proizvodnje solarnih elektrana. Tokom perioda pomračenja izbjegavaće se i planirana isključenja dijelova mreže kako bi sistem imao što veću fleksibilnost za reagovanje.
Činjenica da se pomračenje događa u večernjim satima, kada solarna proizvodnja već prirodno opada sa približavanjem zalaska Sunca, dodatno ublažava potencijalni rizik. Događaj će, međutim, predstavljati svojevrstan test sposobnosti evropskog elektroenergetskog sistema da brzo nadoknadi promjene u proizvodnji iz obnovljivih izvora.