Bugarska vlada odobrila je novo izuzeće od sankcija Evropske unije prema Rusiji, kako bi nuklearna elektrana Kozloduj mogla da nabavi neophodne komponente i rezervne dijelove od ruskih dobavljača.
Riječ je o opremi koja je potrebna za bezbjedan i pouzdan rad blokova 5 i 6, jedinih aktivnih reaktora u ovoj elektrani. Oba reaktora su ruskog dizajna, tipa VVER-1000, a u rad su puštena 1987. i 1991. godine. Nakon modernizacije i produženja radnog vijeka, planirano je da rade ukupno 60 godina.
Kozloduj ima važnu ulogu u bugarskom elektroenergetskom sistemu, jer obezbjeđuje oko trećinu električne energije u zemlji. Upravo zbog toga pitanje redovnog održavanja i nabavke rezervnih dijelova ima širi značaj od same elektrane.
Nakon početka rata u Ukrajini, Evropska unija uvela je i proširila sankcije prema Rusiji, što je otežalo nabavku pojedine opreme i usluga od ruskih kompanija. Ipak, bugarske vlasti ocijenile su da je u ovom slučaju neophodno odobriti izuzeće od određenih odredbi evropske regulative, kako bi Kozloduj mogao da zaključi ugovore o javnim nabavkama za komponente koje su ključne za nastavak rada postrojenja.
Pročitajte još:
- Belgija razmatra državno vlasništvo nad nuklearnim sektorom
- Četrdeset godina od Černobilja
- Bugarska otvorila prvo nacionalno odlagalište za nisko i srednje radioaktivni otpad
U obrazloženju odluke ističe se da prioritet ostaju tehnička i nuklearna bezbjednost, zaštita od zračenja, bezbjedni uslovi rada i zaštita životne sredine. Budući da je veliki dio sistema i opreme u blokovima 5 i 6 ruskog porijekla, redovna isporuka originalnih dijelova smatra se važnim uslovom za stabilan i bezbjedan rad elektrane.
Odluka dolazi nakon što je blok 6 tokom zime dva puta bio isključen iz mreže, a problemi su dovođeni u vezu sa nabavkom rezervnih dijelova od ruskog dobavljača. To je dodatno pokazalo koliko su postojeći reaktori i dalje zavisni od ruske tehnologije, iako Bugarska, prema najavama, radi na postepenom smanjenju te zavisnosti.
U narednim godinama planirana je izgradnja dva nova reaktora u Kozloduju, zasnovana na tehnologiji američke kompanije Westinghouse. Prema sadašnjim planovima, blok 7 trebalo bi da počne da radi 2035. godine, dok je početak rada bloka 8 predviđen za 2037. godinu.
Do tada će blokovi 5 i 6 ostati jedan od ključnih oslonaca bugarske proizvodnje električne energije, zbog čega se najnovije izuzeće od sankcija prije svega posmatra kao mjera za očuvanje nuklearne bezbjednosti i stabilnog snabdijevanja strujom.
Energetski portal