Zemlje Jugoistočne i Istočne Evrope ulaze spremnije u narednu zimu kada je riječ o snabdijevanju gasom, pokazuje novi izvještaj Sekretarijata Energetske zajednice.
U izvještaju se navodi da se energetska bezbjednost regiona poboljšava, jer zemlje sve više primjenjuju pravila pravila usklađena sa propisima EU. Cilj tih pravila jeste da države pred zimu imaju dovoljno gasa u rezervi i da mogu lakše da odgovore na eventualne nestašice ili poremećaje u snabdijevanju.
Srbija i Ukrajina, kao zemlje koje imaju podzemna skladišta gasa, premašile su obavezne ciljeve za popunjenost skladišta tokom 2025. godine. Za obje zemlje cilj je da skladišta pred zimu budu popunjena do 90 odsto.
U Srbiji se gas skladišti u Banatskom Dvoru, jedinom podzemnom skladištu gasa u zemlji. Prema izvještaju, ono je 1. februara 2026. bilo popunjeno 58 odsto, dok je 1. maja, nakon završetka grijne sezone, popunjenost iznosila 44 odsto.
Takav nivo popunjenosti početkom maja ne znači da su rezerve nedovoljne, jer se skladišta tokom zime prazne, a zatim se u proljećnim i ljetnim mjesecima ponovo pune. Ključni cilj za Srbiju je da skladište pred narednu zimu, odnosno do 1. novembra, bude popunjeno 90 odsto.
U izvještaju se navodi da je Srbija tokom 2025. premašila obavezne ciljeve za popunjenost skladišta i ispunila predviđene međuciljeve početkom 2026. godine.
Pročitajte još:
- Elek: Za 14 mjeseci očekujemo gasifikaciju Banja Luke
- Novi gasni gigant u Evropi izaziva zabrinutost zbog uvoza LNG-a i mogućeg rasta cijena
- IEA: Mjere za smanjenje metana mogle bi godišnje da obezbjede 200 milijardi kubnih metara gasa
Kao dobar primjer navedena je i Moldavija, koja nema sopstveno skladište gasa, ali je obezbijedila zalihe u inostranstvu. Ta zemlja je razvila sistem rezervi za krizne situacije i komercijalnih zaliha, koje zajedno premašuju petinu godišnje potrošnje gasa.
Napredak je zabilježen i u Sjevernoj Makedoniji, koja je usvojila pravila o skladištenju gasa i završila procjenu rizika. Međutim, njen dogovor o korišćenju skladišta u Bugarskoj još nije počeo da funkcioniše u praksi.
Za zemlje koje nemaju sopstvena skladišta gasa, među kojima su i Bosna i Hercegovina, i pomenute Moldavija i Sjeverna Makedonija, pravila Energetske zajednice predviđaju da obezbijede pristup rezervama u inostranstvu u količini od najmanje 15 odsto prosječne godišnje potrošnje gasa u prethodnih pet godina. Cilj je da i te države imaju određenu sigurnosnu rezervu u slučaju poremećaja na tržištu ili prekida snabdijevanja.
Izvještaj ne obuhvata Albaniju i Crnu Goru, s obzirom na to da trenutno nemaju razvijena tržišta gasa.
Energetski portal