Crna Gora je 27. februara 2026. usvojila Zakon o prekograničnim projektima energetske infrastrukture i postala prva ugovorna strana Energetske zajednice koja je u domaće zakonodavstvo prenijela EU TEN-E okvir – Uredbu (EU) 2022/869 o trans-evropskoj energetskoj infrastrukturi.
Šta TEN-E praktično donosi? Poenta nije samo u još jednom zakonu, već u pravilima koja guraju prekogranične projekte kroz jasniju proceduru: brže i predvidljivije dozvole, koordinaciju institucija, više transparentnosti i učešća javnosti, uz mehanizme kao što su prekogranična raspodjela troškova i regulatorni podsticaji za projekte koji imaju regionalnu korist. Energetska zajednica otvoreno navodi da je cilj TEN-E u njenom okviru upravo lakše privlačenje investicija u infrastrukturu, uz mogućnost da projekti sa liste Energetske zajednice imaju koristi od određenih mehanizama finansiranja.
Ipak, ključni dio tek slijedi kroz podzakonske akte. Ministarstvo će, prema najavi, u roku od šest mjeseci dodatno razraditi odredbe koje se tiču izdavanja dozvola, proceduralnog priručnika, učešća javnosti i transparentnosti za prekogranične projekte.
Pročitajte još:
- Slovenija: Za investicije u solarne elektrane dostupno 30 miliona eura
- Svjetska banka namjerava finansirati solarne projekte u Srpskoj
- Rumunija jača kapacitete OIE sa 190 megavata solarne energije
Za Energetsku zajednicu ovo je važan signal jer je riječ o regionu u kojem se EU energetska pravila postepeno uvode kroz obaveze ugovornih strana, s ciljem dublje integracije i jače povezanosti sa tržištem EU. Sekretarijat Energetske zajednice navodi da je tokom izrade zakona pružao podršku Crnoj Gori i poziva i druge ugovorne strane da ubrzaju prenošenje TEN-E okvira i njegovu praktičnu primjenu.
Zakon dolazi kao druga velika legislativna prekretnica Podgorice u kratkom roku. Ranije u februaru, Crna Gora je bila treća ugovorna strana koja je prenijela Paket integracije električne energije, a Sekretarijat je 3. marta pokrenuo proces verifikacije usklađenosti – tehničku procjenu koja je potrebna za napredak ka spajanju tržišta električne energije sa EU prije pristupanja, uz naknadnu verifikaciju Evropske komisije. Sekretarijat ima tri mjeseca da završi procjenu.
