Uspjeh aukcija u Poljskoj i Ujedinjenom Kraljevstvu, kao i Samit Sjevernog mora u Hamburg, donijeli su novi zamah evropskom sektoru energije vjetra na moru (offshore). Tom prilikom zemlje Sjevernog mora obavezale su se da će obezbijediti dvostrane ugovore za razliku u cijeni (CfD) za 10 GW energije vjetra na moru godišnje u periodu od 2031. do 2040. godine, kao i da će ukloniti regulatorne prepreke za ugovore o otkupu električne energije (PPA). Istovremeno, evropska industrija vjetra najavila je mobilizaciju jednog biliona eura ekonomske aktivnosti u Evropi, otvaranje 91.000 novih radnih mjesta i ulaganje od 9,5 milijardi eura u lanac vrijednosti, uključujući proizvodnju, lučku infrastrukturu i specijalizovana plovila.
Ipak, pitanje jačanja kapaciteta luka i specijalizovanih plovila ostaje prioritetno kako bi se ostvareni pomaci mogli održati i u narednim godinama. Njihov značaj ogleda se u tome što predstavljaju ključnu kariku evropskog lanca snabdijevanja za energiju vjetra na moru.
Zbog toga je Evropska komisija predstavila dvije nove inicijative – EU Ports Strategy i EU Maritime Industrial Strategy – usmjerene na razvoj i modernizaciju lučke i pomorske infrastrukture.
Prema podacima organizacije WindEurope, kapacitet evropskih luka već zaostaje za potražnjom, pa je pored 4,7 milijardi eura već uloženih u prethodnim godinama potrebno dodatnih 2,1 milijardu eura investicija.
Pročitajte još:
- Svijet u 2025. godini ugovorio 215 GW vjetroturbina
- Nove aukcije za OIE: Velika Britanija dodaje 1,3 GW kapaciteta vjetroelektrana
- EU otvorila istragu o stranim subvencijama u sektoru vjetra – jedna kineska kompanija u fokusu
EU Ports Strategy prepoznaje potrebu za novim ulaganjima i poziva države članice da modernizaciju lučke infrastrukture usklade sa razvojem projekata energije vjetra na moru. Strategija predviđa brže izdavanje dozvola za proširenje luka, dok bi lučka elektroenergetska infrastruktura trebalo da dobije status projekta od preovlađujućeg javnog interesa. Istovremeno, države članice se pozivaju da ubrzaju priključenje na mrežu i unaprijede elektrifikaciju luka, iako se naglašava da bez dodatnih finansijskih sredstava ovi koraci neće biti dovoljni.
EU Maritime Industrial Strategy usmjerena je na jačanje i zaštitu evropske brodograđevinske industrije kroz obezbjeđivanje ravnopravnih uslova konkurencije sa brodogradilištima izvan Evrope. EU planira da prati politike drugih zemalja kako bi prepoznala moguće nepoštene trgovinske prakse, dok se kroz koordinisane javne narudžbine i brže dozvole za modernizaciju brodogradilišta nastoji obezbijediti stabilna potražnja. Organizacija WindEurope podržava ove mjere, ali upozorava da su potrebna i dodatna finansijska sredstva.
Strategija takođe podstiče razvoj plovila za offshore vjetroparkove, sa fokusom na segmente visoke vrijednosti u kojima Evropa već ima snažan industrijski potencijal, poput brodova za podršku offshore operacijama i plovila za polaganje podmorskih kablova. U tom cilju biće formirana i Alijansa za industrijski pomorski lanac vrijednosti koja će identifikovati nove poslovne prilike za evropsku pomorsku industriju.
Ujedno, posljednji događaji ponovo su pokazali ranjivost evropskog energetskog sistema na geopolitičke šokove. Cijene prirodnog gasa u Evropi porasle su za više od 40 odsto nakon eskalacije sukoba na Bliskom istoku 28. februara, dostigavši najviši nivo od 2023. godine, što dodatno utiče na konkurentnost evropske industrije.
U tom kontekstu, energija vjetra na moru smatra se jednom od ključnih opcija za smanjenje zavisnosti Evrope od skupog i nestabilnog uvoza fosilnih goriva, zaključuje WindEurope.
Energetski portal
