Eksploatacija mineralnih sirovina u kamenolomu Konjiška gora traje više od četiri decenije i počela je 1979. godine, kada je izdata prva dozvola na osnovu tada važećeg rudarskog projekta. Tim dokumentom bile su utvrđene parcele na kojima je eksploatacija dozvoljena, kao i granice unutar kojih se rad mogao izvoditi.
Prvi veći preokret dogodio se 1999. godine donošenjem novog Zakona o rudarstvu, kojim je uvedena obaveza plaćanja koncesione naknade. Na osnovu tog zakona, kompanija KONGRAD doo je 2001. potpisala ugovor o koncesiji sa državom, a taj ugovor je godinama kasnije dopunjavan. Najnovija izmjena potpisana je 3. septembra 2024. godine, u okviru interventnih propisa koji omogućavaju produženje trajanja rudarskih prava i koncesija, objašnjeno je u saopštenju Vlade Slovenije.
Sanacija i prostorno planiranje traju godinama
Pitanje sanacije kamenoloma otvoreno je još sredinom dvijehiljaditih. U ovom periodu sprovedeno je više inspekcijskih nadzora, a opština je pokrenula izradu detaljnog prostornog plana (OPPN) za taj lokalitet. Kompanija je u međuvremenu zatražila produženje postojećeg i odobravanje novog rudarskog prava, što bi podrazumijevalo i obavezu da sanaciju provede u skladu s odredbama novog planskog dokumenta.
Tokom različitih kontrola utvrđeno je i da je kompaniji više puta naloženo da obustavi sve radove izvan granica koje su utvrđene rudarskim projektom iz 1979. godine.
Pročitajte još:
- Albanija prelazi na tržišno zasnovanu podršku obnovljivoj energiji
- Zajednički projekat Italije i Slovenije za povećanje kapaciteta prekogranične veze za 600 MW
- Mobilnost bez emisija: Slovenija daje do 7.200 eura za kupovinu električnih automobila
Odbijeni zahtjevi i promjene odluka
KONGRAD je 2023. godine podnio prijedlog za izmjene ugovora o koncesiji, zasnovan na Zakonu o vanrednim situacijama, kojim je zatraženo produženje koncesije. Ministarstvo prirodnih resursa i prostornog planiranja taj zahtjev je odbilo početkom februara 2024, nakon čega je pokrenut novi inspekcijski postupak. U maju iste godine izrečena je trajna zabrana izvođenja rudarskih radova i obaveza da kompanija podnese zahtjev za trajni prekid aktivnosti.
Međutim, drugostepeni organ je u januaru 2025. poništio tu odluku i predmet vratio na ponovni postupak. Paralelno, na osnovu interventnog zakona kompaniji je odobreno privremeno produženje koncesije na 30 mjeseci, zaključno s 10. decembrom 2025.
U periodu u kojem koncesija nije bila važeća, u kamenolomu nije bilo eksploatacije minerala. Kompanija je tada obavljala samo preradu i separaciju materijala dopremanog iz kamenoloma Brinova gora.
Nove prijave građana i aktuelni nadzor
Tokom 2025. godine inspekcijske službe primile su više prijava građana u vezi s aktivnostima u kamenolomu – od večernjeg rada i pojave dima, do sumnji na oštećenje državne imovine i navodnu nezakonitu eksploataciju sirovina. Na osnovu tih prijava, krajem juna 2025. pokrenut je novi postupak nadzora, koji je i dalje u toku.
Po njegovom završetku, podnosioci prijava biće obaviješteni o preduzetim mjerama u skladu sa zakonom koji reguliše inspekcijski nadzor.
Energetski portal
