Srbija je uspješno završila prvu godinu primjene sistema za monitoring, izvještavanje, verifikaciju i akreditaciju (ETS MRVA) emisija gasova sa efektom staklene bašte (GHG) za stacionarna postrojenja u energetski intenzivnoj industriji i sektoru proizvodnje električne energije, ali je prvi ciklus izvještavanja ukazao i na potrebu za daljim unapređenjem sistema, saopšteno je iz Privredne komore Srbije povodom radionice „ETS MRVA – jedna godina naučenih lekcija“, održane 7. oktobra u Beogradu.
Obuku su organizovali Ministarstvo zaštite životne sredine, Agencija za zaštitu životne sredine, UNDP i Privredna komora Srbije, a bila je namijenjena operaterima, verifikatorima i predstavnicima nadležnih institucija.
Cilj radionice bio je da se predstave iskustva i naučene lekcije nakon prvog ciklusa izvještavanja o GHG emisijama, ukaže na najčešće probleme u primjeni sistema i predstave koraci koji predstoje u narednom izvještajnom periodu.
Kako je u uvodnom obraćanju rekao savjetnik predsjednika Privredne komore Srbije Radman Šelmić, Srbija i Crna Gora su trenutno jedine zemlje u regionu koje imaju uspostavljen i u potpunosti operativan MRVA sistem.
Prema njegovim riječima, primjena sistema kompanijama omogućava da sagledaju količine svojih emisija, prate procese i, gdje je potrebno, unaprijede poslovne sisteme u pravcu dekarbonizacije. Šelmić je istakao i ulogu Privredne komore Srbije u zastupanju interesa članica, kao i u njihovom pravovremenom informisanju i edukaciji o zahtjevima i promjenama u ovoj oblasti.
Pročitajte još:
- Dani energetike i investicija 2026 donose novi regionalni investicioni fokus u Novi Sad
- OIE Srbija 2026: Izazovan period pred obnovljivim izvorima
- Pušten u rad Čibuk 2 – Srbija dobila najveće vjetroenergetsko čvorište na Zapadnom Balkanu
61,8 odsto operatera odstupa od plana monitoringa
Rukovodilac Grupe za inventar zagađujućih materija u vazduh u Agenciji za zaštitu životne sredine Ivana Dukić predstavila je pravni okvir ETS MRVA sistema, kao i procedure, obaveze i rokove za izvještavanje o emisijama GHG.
Prema podacima koje je iznijela, do sada je izdato ukupno 95 GHG dozvola, dok je Agencija primila 89 godišnjih izvještaja, od kojih je 70 verifikovano.
Posebno je ukazala na podatak da čak 61,8 odsto operatera odstupa od sopstvenog plana monitoringa GHG emisija u postrojenju, zbog čega je naglašena potreba za ažuriranjem monitoring planova.
Na radionici je bilo riječi i o unapređenju planova praćenja i završnih izvještaja o emisijama GHG, kao i o najčešćim greškama koje se pojavljuju tokom procesa izvještavanja.
Prva godina primjene ETS MRVA sistema pokazala je da je potrebno nastaviti sa izgradnjom kapaciteta svih učesnika, kako bi se obezbijedila kvalitetnija i dosljednija primjena sistema. Iz Privredne komore Srbije navode i da je tokom prvog ciklusa postojala određena tolerancija prema pojedinim pitanjima neusklađenosti, ali da se u narednom izvještajnom periodu kasno podnošenje izvještaja o verifikaciji i druga odstupanja neće tolerisati.
Jedna od tema bila je i veza ETS MRVA sistema sa nacionalnom taksom na ugljenik, koja se u Srbiji primjenjuje od januara ove godine. U tom kontekstu, kvalitetno praćenje i verifikacija emisija postaju još značajniji za kompanije obuhvaćene sistemom.
Tokom radionice vođena je i konstruktivna rasprava o praktičnim izazovima sa kojima se operateri suočavaju prilikom izrade GHG izvještaja i korišćenja eGHG platforme. Eksperti su predstavili zahtjeve ETS MRVA procesa, analizirali najčešće greške i ponudili praktične prijedloge za izbjegavanje neusklađenosti u narednom ciklusu izvještavanja.
Radionica je realizovana u okviru projekta „EU za Zelenu agendu u Srbiji“, uz tehničku i finansijsku podršku Evropske unije, u partnerstvu sa Ministarstvom zaštite životne sredine. Projekat sprovodi UNDP u saradnji sa Ambasadom Švedske i Evropskom investicionom bankom (EIB), uz dodatna finansijska sredstva vlada Švedske, Švajcarske i Srbije.
Energetski portal
