Svjetska meteorološka organizacija (SMO) upozorila je u najnovijem izvještaju da peščane i prašinske oluje predstavljaju ozbiljnu i rastuću prijetnju po zdravlje ljudi, ekonomsku stabilnost i životnu sredinu širom svijeta. U godišnjem biltenu o prašini u vazduhu istaknuta su globalna žarišta i posljedice ove pojave, koja pogađa oko 330 miliona ljudi u više od 150 zemalja.
Uprkos nešto nižem globalnom prosjeku godišnjih srednjih koncentracija površinske prašine u 2024. u poređenju sa 2023. godinom, izvještaj bilježi značajne regionalne razlike. U najpogođenijim područjima koncentracija prašine je i dalje viša od dugoročnog prosjeka zabilježenog u periodu od 1981. do 2010. godine.
Procjene pokazuju da svake godine oko 2.000 miliona tona pijeska i prašine dospijeva u atmosferu, što odgovara masi 307 Velikih piramida u Gizi. Više od 80 odsto ukupne količine potiče iz pustinjskih oblasti Sjeverne Afrike i Bliskog istoka, a oluje mogu prenijeti čestice prašine na hiljade kilometara preko kontinenata i okeana.
Pročitajte još:
- Studija istražila uticaj solarnih panela na uzgoj ovaca
- Toplotni talasi podigli cijene struje u Evropi – solarna energija ublažila udar
- Zakon iz 2022. pod znakom pitanja: SAD ubrzavaju ukidanje poreskih olakšica za čistu energiju
Iako su pješčane i prašinske oluje djelimično prirodni fenomen, SMO upozorava da ljudski faktori kao što su neadekvatno upravljanje zemljištem i vodnim resursima, degradacija okoline i suše doprinose njihovom intenzitetu i učestalosti.
Ove oluje imaju višestruke negativne posljedice – od pogoršanja kvaliteta vazduha i respiratornih bolesti, do velikih ekonomskih gubitaka izazvanih poremećajima u saobraćaju, poljoprivredi i proizvodnji solarne energije.
SMO ističe važnost daljeg razvoja sistema za praćenje, prognoziranje i rano upozoravanje na oluje od pijeska i prašine. Organizacija već koordinira međunarodna istraživanja i upravlja regionalnim centrima za praćenje ovih pojava.
Izvještaj je objavljen u susret Međunarodnom danu borbe protiv pješčanih i prašnjavih oluja, koji se obilježava 12. jula, i dio je šire inicijative „Rana upozorenja za sve”, kojom se nastoji unaprijediti globalna spremnost na ovakve i slične prirodne opasnosti.
Energetski portal
