U novoj analizi organizacije Transport & Environment (T&E), poziva se Evropska investiciona banka (EIB) da odlučnije iskoristi svoju finansijsku snagu u ubrzavanju dekarbonizacije transporta.
U dokumentu se podsjeća da je EIB, u okviru Klimatske banke mape puta za period 2020–2025, preuzeo obavezu da se pozicionira kao „klimatska banka EU“, uz postepeno napuštanje finansiranja fosilnih goriva i cilj da više od polovine plasmana bude usmjereno ka zelenim projektima. Iako su ti ciljevi formalno ispunjeni, ističe se da rezultati u sektoru transporta ostaju neujednačeni.
EIB je posljednjih godina značajno ulagao u elektrifikaciju železničke i drumske infrastrukture, kao i u čistu urbanu mobilnost. Međutim, istovremeno se ukazuje da banka i dalje pruža podršku projektima i kompanijama sa velikim fosilnim portfolijima, kao i širenju putne infrastrukture. Kao jedan od najspornijih primjera navodi se kredit od 800 miliona eura španskom aerodromskom operateru AENA, iako su planovi širenja aerodroma u suprotnosti sa važećim pravilima EIB-a.
Pročitajte još:
- Više od milion BMW vozila proizvedeno u Njemačkoj prošle godine
- Slovenija ulaže u održivu mobilnost 450.000 eura
- Evropska unija redefiniše način zbrinjavanja vozila na kraju životnog vijeka
U oktobru je usvojena nova Klimatska banka mapa puta za period 2026–2030, kojom je zadržan cilj da najmanje 50 odsto finansiranja bude zeleno – nivo koji EIB već premašuje. Iako se nova pravila sada primenjuju na cijelu EIB grupu, u analizi se ocjenjuje da nije iskorištena prilika za dodatno povećanje klimatskih ambicija, posebno kada je riječ o transportu.
Posebna pažnja skreće se na avijaciju i pomorski saobraćaj, sektore koji se i dalje smatraju među najtežima za dekarbonizaciju. Iako EIB ulaže u infrastrukturu, ulaganja u proizvodnju održivih goriva, poput e-goriva, za sada su ograničena. Podsjeća se da EU kroz InvestEU planira da mobiliše najmanje dvije milijarde eura za održiva transportna goriva do 2030. godine, pri čemu bi EIB trebalo da ima ključnu ulogu
Analiza ukazuje i na neravnomernu podršku razvoju lanca vrijednosti baterija. Od oko 3,9 milijardi eura koje je EIB od 2021. godine usmjerio u ovaj sektor, najveći dio sredstava otišao je na proizvodnju baterijskih ćelija, dok su srednje i uzvodne faze, poput prerade materijala i reciklaže, ostale nedovoljno finansirane.
Energetski portal
