Evropske carine na električna vozila proizvedena u Kini dale su prve rezultate, ali nisu zaustavile širenje kineskih proizvođača na tržištu Evropske unije.
Najnovija analiza organizacije Transport & Environment (T&E) pokazuje da su trgovinske mjere prije svega podstakle zapadne proizvođače da proizvodnju premjeste u Evropu, dok kineski brendovi nastavljaju da povećavaju tržišni udio kroz lokalizaciju proizvodnje i širenje ponude plug-in hibridnih vozila.
Prema podacima T&E, električni automobili proizvedeni u Kini činili su 17 posto tržišta baterijskih električnih vozila (BEV) u Evropskoj uniji u prvom kvartalu 2026. godine, što predstavlja pad u odnosu na 22 posto iz 2024. godine, kada su uvedene dodatne carine na uvoz kineskih električnih vozila.
Najveći razlog za smanjenje uvoza nije pad kineske proizvodnje, već odluka zapadnih proizvođača poput Tesle, BMW-a i Volvoa da dio proizvodnje prebace u Evropu. Udio evropskih proizvođača u uvozu električnih vozila proizvedenih u Kini smanjen je sa 38 posto u 2024. na 23 posto u prvom kvartalu 2026. godine, dok je Teslin udio pao sa 26 na 19 posto. Istovremeno, kineski proizvođači danas čine više od polovine ukupnog uvoza električnih vozila proizvedenih u Kini.
Pročitajte još:
- Hrvatska otvara novi krug subvencija od 20 miliona eura za kupovinu električnih vozila
- Nova mreža ultrabrzih punjača duž evropskog koridora kroz Rumuniju, Mađarsku i Slovačku
Kineski proizvođači prilagodili strategiju
Analiza pokazuje da su kineske kompanije različito odgovorile na evropske carine, u zavisnosti od njihove visine. Tako je uvoz električnih vozila kompanije SAIC, koja je pogođena carinom od 35 posto, gotovo prepolovljen između 2023. i 2025. godine. S druge strane, BYD, za koji važi znatno niža carina od 17 posto, više nego je udvostručio izvoz električnih vozila na tržište Evropske unije.
Uprkos dodatnim dažbinama, električni automobili kineskih proizvođača i dalje su u prosjeku 21 posto jeftiniji od modela evropskih konkurenata.
Baterije ostaju najveći izazov
Dok su električna vozila obuhvaćena carinama, uvoz kineskih baterija gotovo da nije ograničen. Prema analizi T&E, uvoz baterija iz Kine povećan je sedam puta u periodu od 2020. do 2025. godine.
Istovremeno, evropski proizvođači učestvuju sa manje od četvrtine u proizvodnji baterija unutar Evropske unije, zbog čega T&E upozorava da je budućnost domaće industrije neizvjesna.
Organizacija smatra da bi uvođenje carine od 20 posto na kineske baterije pomoglo razvoju evropske proizvodnje, uz ograničen uticaj na krajnju cijenu vozila. Prema procjenama, takva mjera povećala bi cijenu električnih automobila proizvedenih u EU u prosjeku za svega 2,8 posto.
Analiza se osvrće i na reviziju evropskih ciljeva za smanjenje emisija CO₂ iz automobila. Prema procjenama T&E, ukoliko Evropska unija ublaži planirane standarde i dozvoli sporiju elektrifikaciju voznog parka, tržišni udio kineskih proizvođača mogao bi da dostigne 30 posto do 2035. godine. Nasuprot tome, zadržavanje prijedloga Evropske komisije ograničilo bi njihov udio na oko 15 posto.
Direktor za sektor automobila u organizaciji T&E, Lusijen Matje, ocijenio je da su evropske carine ostvarile dio ciljeva, jer su podstakle premještanje proizvodnje u Evropu i ubrzale ulaganja kineskih kompanija u lokalne fabrike. Međutim, upozorio je da konkurentnost evropske industrije električnih vozila i baterija i dalje ostaje otvoreno pitanje.
Energetski portal
