Svjetski okeani su tokom 2025. godine apsorbovali više toplote nego u bilo kojoj godini od početka modernih mjerenja, pokazuje Institut za atmosfersku fiziku Kineske akademije nauka, što predstavlja veliko međunarodno istraživanje objavljeno 9. januara u časopisu Advances in Atmospheric Sciences. Rezultati se zasnivaju na radu više od 50 naučnika iz 31 istraživačke institucije širom svijeta, koji su objedinjavali i upoređivali više nezavisnih skupova podataka.
Prema analizi, okean je samo tokom 2025. godine akumulirao dodatnih 23 zeta džula toplote (23.000.000.000.000.000.000.000 džula energije). Autori navode da je ta količina energije približno ekvivalentna oko 37 godina ukupne globalne potrošnje primarne energije na nivou iz 2023. godine, odnosno energije u svom prirodnom, „sirovom“ obliku.
Istraživači objašnjavaju da okeani imaju centralnu ulogu u regulisanju klime jer preuzimaju najveći dio dodatne toplote koja nastaje usljed efekta staklene bašte. Više od 90 odsto viška toplote završava u okeanu, a ne u atmosferi ili na kopnu, zbog čega se sadržaj toplote u okeanima smatra jednim od najpouzdanijih pokazatelja dugoročnog zagrijavanja planete. Voda može da primi mnogo više toplote nego vazduh ili kopno, a da joj se temperatura sporo mijenja. Atmosfera je „tanka” u odnosu na okean i ima mnogo manju masu i kapacitet da zadrži toliku energiju.
Pročitajte još:
- Beč testira pametne senzore za navodnjavanje drveća
- Ekološki indeks – Novi parametar za zdraviji i zeleniji Beograd
- Beč predstavio tehnologiju koja izvlači CO2 iz vazduha
Podaci, međutim, pokazuju da se zagrijavanje ne odvija ravnomjerno. Tokom 2025. godine, oko 16 odsto globalne okeanske površine dostiglo je rekordno visok sadržaj toplote, dok se približno 33 odsto svrstalo među tri najtoplije godine u istoriji mjerenja u svojim regionima. Najizraženije zagrijavanje zabilježeno je u tropskim okeanima, južnom Atlantiku, sjevernom Pacifiku i Južnom okeanu. Toplije površine mora povećavaju isparavanje i količinu vodene pare u atmosferi, što stvara uslove za intenzivnije oluje i obilnije padavine.
U istraživanju se navodi da su tokom 2025. godine ovakvi efekti bili povezivani sa velikim poplavama u dijelovima jugoistočne Azije, produženim sušama na Bliskom istoku, kao i poplavama u Meksiku i na sjeverozapadu Pacifika. Pored toga, topliji okeani doprinose i porastu nivoa mora kroz termalno širenje, mogu da produže i pojačaju toplotne talase i dodatno „hrane“ ekstremne vremenske pojave kroz kombinaciju toplote i vlage.
