Uprkos stupanju na snagu Uredbe REPower Gas, kojom je Evropska unija započela postepeno ukidanje uvoza ruskog prirodnog gasa, podaci pokazuju da je uvoz iz Rusije u prvim mjesecima 2026. godine zapravo povećan.
Prema prvom izvještaju Agencije Evropske unije za saradnju energetskih regulatora (ACER), između januara i maja 2026. godine uvoz ruskog gasa putem gasovoda porastao je za sedam odsto u odnosu na isti period prošle godine, dok je uvoz tečnog prirodnog gasa (LNG) povećan za 11 odsto.
Još izraženiji rast zabilježen je nakon što je Uredba REPower Gas stupila na snagu 18. marta 2026. godine. U periodu od 18. marta do 31. maja uvoz ruskog LNG-a bio je veći za 17 odsto nego u istom periodu 2025. godine, uprkos zabrani uvoza na osnovu kratkoročnih ugovora koja je počela da se primjenjuje u aprilu.
ACER navodi da je povećanje uvoza LNG-a rezultat kombinacije više faktora, uključujući isporuke koje su ugovorene prije uvođenja strožih ograničenja, prilagođavanje postojećih ugovora, kao i količine koje su ostale u evropskim terminalima nakon zabrane pretovara ruskog LNG-a. Agencija ukazuje i na aktuelni geopolitički kontekst, odnosno nastojanja evropskih kupaca da obezbjede alternativne izvore snabdijevanja nakon zatvaranja Ormuskog moreuza.
Pročitajte još:
- U Beču dogovoreni naredni koraci za integraciju regionalnog tržišta gasa
- Završen gasovod Zabok–Lučko, važan za transport gasa sa LNG terminala na Krku
- Ko ima dovoljno zaliha gasa za zimu, a ko rezerve čuva u inostranstvu – novi izvještaj Energetske zajednice
Iako je proces postepenog ukidanja ruskog gasa već počeo, ACER ocjenjuje da su njegovi efekti za sada ograničeni. Kao jedan od prvih pokazatelja navodi se pad protoka gasa preko ulazne tačke Strandža 1 na granici sa Turskom za 65 odsto u periodu od 18. marta do kraja maja u poređenju sa istim periodom prošle godine.
Prema procjeni regulatora, ruski gas i dalje pokriva oko 12 odsto ukupne potražnje za gasom u Evropskoj uniji.
Izvještaj pokazuje i da dugoročni ugovori za isporuku ruskog gasa ostaju na snazi u pojedinim državama članicama. Ruski LNG i dalje stiže u Španiju, Francusku, Belgiju i Holandiju, dok se gas iz gasovoda i dalje isporučuje Mađarskoj, Slovačkoj i Grčkoj na osnovu važećih dugoročnih ugovora.
Uredba REPower Gas predviđa potpuno ukidanje uvoza ruskog gasa u Evropsku uniju do novembra 2027. godine. ACER će naredni izvještaj o sprovođenju uredbe objaviti do 1. jula 2027. godine, kada će biti moguće preciznije procjeniti efekte zabrane, budući da većina mjera još nije stupila na snagu.
Energetski portal
